Phân Biệt 会, 能, 可以 – Ba Chữ "Biết / Có Thể" Khiến Người Việt Loạn Nhịp

Trả lời nhanh: 会 = biết làm nhờ học (kỹ năng): 我会游泳。能 = làm được trong điều kiện hiện tại (sức, thời gian, hoàn cảnh): 今天我能来。可以 = được phép làm (quy định, xin phép): 这儿可以抽烟吗？ Cả ba đều dịch "có thể" sang tiếng Việt — đó chính là lý do người Việt hay chọn sai.

Bảng phân biệt

	会	能	可以
Bản chất	Kỹ năng học mà có	Năng lực / điều kiện	Sự cho phép
Câu hỏi ngầm	Học chưa?	Điều kiện có cho phép không?	Luật/người khác có cho không?
Ví dụ	他会开车。(biết lái xe)	他喝了酒，不能开车。(uống rượu rồi, không lái được)	这儿不可以停车。(chỗ này cấm đỗ xe)
Phủ định	不会 (chưa học/không biết)	不能 (điều kiện không cho — thường nghe như CẤM)	不可以 (không được phép)

Một tình huống — ba câu khác nghĩa

• 我会开车。— Tôi biết lái xe (có bằng, học rồi).
• 我今天能开车。— Hôm nay tôi lái được (không bận, không uống rượu).
• 我可以开你的车吗？— Tôi lái xe của bạn được không? (xin phép)

Ba quy tắc chống nhầm

• Xin phép → 可以/能 đều được, trả lời cho phép dùng 可以: 我能进来吗？— 可以，请进。 Nhưng từ chối thì nói 不行 hoặc 不能, ít ai nói 不可以 trống không.
• 不能 mạnh hơn bạn nghĩ: 你不能走！ nghe như lệnh cấm ("anh không được đi"), không phải "anh không có khả năng đi". Muốn nói khả năng, thêm điều kiện: 他腿疼，不能走路。
• 会 còn nghĩa "sẽ có khả năng xảy ra": 明天会下雨。(Mai chắc sẽ mưa.) — nghĩa dự đoán này lên HSK 3–4 xuất hiện dày, đừng dịch máy móc thành "biết".

Tự kiểm tra 5 câu (đáp án bên dưới)

• Câu 1. 我妹妹五岁，已经___说英语了。
• Câu 2. 图书馆里不___大声说话。
• Câu 3. 他感冒了，今天不___来上课。
• Câu 4. 老师，我___问一个问题吗？
• Câu 5. 别担心，明天不___下雨。

Câu	Đáp án	Vì sao
1	会	Kỹ năng học được (nói tiếng Anh).
2	能/可以	Quy định nơi công cộng — cả hai đều tự nhiên; 不能 nghe mạnh kiểu nội quy.
3	能	Điều kiện sức khoẻ không cho phép — KHÔNG dùng 会 (anh ấy vẫn "biết" đi học).
4	可以/能	Xin phép → 可以 chuẩn nhất.
5	会	Dự đoán khả năng xảy ra → 会.

Hỏi nhanh đáp gọn

Nói "biết" một thông tin thì dùng 会 hay 知道?

知道. 会 chỉ dành cho kỹ năng. "Tôi biết chuyện đó rồi" = 我知道了 — nói 我会了 nghĩa là "tôi làm được rồi" (vừa học xong một kỹ năng).

Bộ ba này thi ở cấp nào?

会/能/可以 vào đề từ HSK 1–2 (chọn từ điền câu) và là bẫy quen thuộc ở HSK 3. Lên HSK 5 chúng quay lại trong dạng 病句 (tìm câu sai).

Học tiếp gì trong cụm động từ?

Bài tổng quan động từ và động từ lặp lại (看看, 试试) — cách nói "thử một chút" rất Trung.

---

Ngữ pháp vững rồi thì kiểm chứng bằng đề thật: thi thử HSK online miễn phí trên Học Tư Đạt — chấm ngay, chỉ rõ phần ngữ pháp nào đang mất điểm. Từ mới gặp trong bài, tra từ điển HSK 3.0 Hán–Việt rồi cho vào flashcard ôn dần.